«Гэта было выразнае пасланне: я знайду цябе, заб'ю, задушу і прыніжу». NYT даведалася падрабязнасці забойства расійскага лётчыка Максіма Кузьмінава
Падтрымаць каманду Люстэрка
Беларусы на вайне
Читать по-русски


Падазраваныя ў забойстве расійскага лётчыка Максіма Кузьмінава, які прыгнаў верталёт Мі-8 ва Украіну, стрэлілі ў яго шэсць разоў, а потым пераехалі яго цела на аўтамабілі. На месцы забойства засталіся гільзы ад 9-мм патронаў для пісталета Макарава — зброі, якую часта выкарыстоўваюць у постсавецкіх краінах. Тым самым выканаўцы злачынства перадалі «выразнае пасланне», піша The New York Times са спасылкай на крыніцы ў іспанскай паліцыі.

Максім Кузьмінаў на прэс-канферэнцыі ў Кіеве 5 верасня 2023 года. Фота: Reuters

У лютым стала вядома пра забойства ў Іспаніі 28-гадовага расійскага лётчыка Максіма Кузьмінава, які па дамоўленасці з ГУР перагнаў ва Украіну верталёт Мі-8, а сам пасяліўся ў Іспаніі. Высокапастаўленыя прадстаўнікі іспанскай паліцыі на ўмовах ананімнасці расказалі выданню падрабязнасці гэтай справы.

Паводле іспанскіх следчых, выканаўцы забойства Максіма Кузьмінава «хацелі пакінуць паведамленне» — праваахоўнікам гэта было відавочна яшчэ да таго, як яны высветлілі асобу забітага.

Пасля перагону верталёта ўкраінскія ўлады заплацілі Кузьмінаву 500 тысяч даляраў, далі яму пашпарт і выдуманае імя: Ігар Шаўчэнка. Яны таксама прапанавалі яму ўдзельнічаць у вайне з Расіяй. Замест гэтага ў кастрычніку 2023 года расіянін пакінуў Украіну і пасяліўся ў невялікім іспанскім горадзе Вільяхаёса на беразе Міжземнага мора, папулярным сярод турыстаў з Вялікабрытаніі і Усходняй Еўропы. Ён жыў у звычайнай шматпавярхоўцы за дзесяць хвілін пехам ад пляжу.

The New York Times называе гэты горад «цікавым выбарам» месца пражывання для чалавека, які падвяргаўся пераследу з боку Масквы. Паводле іспанскіх уладаў, у гэтым рэгіёне добра наладжаная дзейнасць расійскіх арганізаваных злачынных груповак, частка якіх падтрымлівае сувязі са спецслужбамі РФ.

Пры гэтым сам Кузьмінаў вёў у Іспаніі «нясціплае жыццё»: хадзіў у бары, папулярныя сярод мігрантаў з Расіі і Украіны, і марнаваў атрыманыя ад украінскіх уладаў грошы — напрыклад, ездзіў па горадзе на чорным Mercedes S-Class.

Як менавіта кілеры знайшлі расіяніна, пакуль невядома. Аднак два высокапастаўленыя ўкраінскія чыноўнікі заявілі, што ён звязаўся з былой дзяўчынай, якая ўсё яшчэ знаходзіцца ў Расіі, і запрасіў яе прыехаць да яго ў Іспанію.

«Гэта была сур’ёзная памылка», — сказаў адзін з чыноўнікаў.

Раніцай 13 лютага ў падземны гараж шматкватэрнага дома, дзе жыў Кузьмінаў, прыехаў белы Hyundai Tucson. Машына прыпаркавалася паміж ліфтам і пандусам, які вядзе на двор. Двое кілераў некалькі гадзін чакалі расіяніна. Каля 16.20 той заехаў у гараж, прыпаркаваўся і пайшоў да ліфта. Нападнікі выйшлі з машыны, паклікалі Кузьмінава і адкрылі агонь, стрэліўшы шэсць разоў. Паранены ўпаў, і яго цела пераехалі на аўтамабілі.

Паводле іспанскіх следчых, забойцы на месцы злачынства «пакінулі важны ключ да разгадкі сваёй асобы»: гільзы ад 9-міліметровых патронаў да пісталета Макарава, які часта выкарыстоўваецца ў постсавецкіх краінах.

«Гэта было дакладнае пасланне — я знайду цябе, заб’ю, задушу і прыніжу», — заявіў прадстаўнік іспанскай паліцыі.

Крыніцы ў іспанскіх праваахоўных органах назвалі кілераў, якія трапілі на запісы камеры назірання, «відавочнымі прафесіяналамі» — яны хутка забілі Кузьмінава і ўцяклі.

Аўтамабіль нападнікаў пазней знайшлі спаленым за некалькі кіламетраў ад дома, дзе жыў Кузьмінаў. Эксперты змаглі высветліць марку і мадэль аўтамабіля — яго скралі за два дні да забойства ў суседнім горадзе.

Паліцэйскія расказалі NYT, што забойства Кузьмінава мае падобныя прыкметы з аналагічнымі злачынствамі, якія звязваюць з Крамлём. Гаворка ідзе, між іншым, пра забойства чачэнскага палявога камандзіра Зелімхана Хангашвілі і атручанне былога супрацоўніка расійскай ваеннай разведкі Сяргея Скрыпаля.

Хто такі Максім Кузьмінаў

19 лютага з’явіліся паведамленні пра тое, што 28-гадовага Кузьмінава застрэлілі ў іспанскім горадзе Вільяхаёса ў правінцыі Алікантэ 13 лютага. Пры забітым знайшлі 100 000 еўра.

Інфармацыю пра гібель Кузьмінава пацвердзіў прадстаўнік ГУР Андрэй Юсаў.

У кастрычніку 2023 года на канале «Россия-1» выйшаў рэпартаж, у якім неназваныя байцы спецназа ГРУ заявілі, што лётчык Кузьмінаў «не дажыве да суда». Журналіст за кадрам адзначыў, што загад пра фізічную ліквідацыю Максіма Кузьмінава ўжо атрыманы і яго выкананне — толькі пытанне часу. У адказ вайскоўцы паабяцалі пакараць лётчыка-перабежчыка.

Расійскі лётчык Максім Кузьмінаў скраў верталёт Мі-8 і паспяхова прызямліў яго на тэрыторыі Украіны. Пілот дзейнічаў па папярэдняй дамоўленасці з Галоўным упраўленнем разведкі Украіны (ГУР), палёт праходзіў на звышнізкай вышыні, каб яго не заўважылі на радарах. Аперацыя атрымала назву «Сініца», ГУР лічыць яе самай паспяховай з пачатку поўнамаштабнага ўварвання. Акрамя верталёта Кузьмінаў перадаў УСУ сакрэтныя дакументы. Два чальцы экіпажа верталёта не ведалі пра планы Кузьмінава і былі забітыя амаль адразу пасля прызямлення. За перагнаны верталёт Кузьмінаву абяцалі 500 тысяч даляраў узнагароды.